พระร่วงหลังรางปืน

พระร่วงหลังรางปืน ตำนานพระเครื่อง

พระร่วงหลังรางปืน
พระร่วงหลังรางปืน

พระร่วงหลังรางปืน แตกกรุออกมาประมาณไม่น้อยกว่า ๔๘ ปี จากวัดพระศรีรัตนมหาธาตุรอบๆหน้าพระปรางค์องค์ใหญ่ไม่เกิน ๒๐๐ องค์มีจำนวนกว่าครึ่งที่เสียพระหล่นประทานพรหลังรางปืนเป็นศิลป์เขมรสมัยบายนซึ่งอยู่ในราว คริสต์ศักราช ที่ ๑๓ เข้าใจว่าเมื่อ ขอมเรืองอำนาจ ได้ปกครองพื้นที่ในบริเวณนี้จึงได้สร้างพระพิมพ์ไว้ก็คือพระร่วงพิมพ์นี้นั่นเอง พระพุทธลักษณะเป็นพระยืนปรางค์ประทานพรอยู่ในซุ้มเรือนแก้ว ลักษณะของยอดซุ้มเป็นลายกนกแบบซุ้มกระจังเรือนแก้ว ด้านหลังองค์พระเป็นลักษณะพิเศษคือมีร่องกดลึกลงไป ทำให้ด้านหลังเป็นร่องยาวไปตามองค์พระ นักนิยมพระเครื่องในสมัยก่อนมักเรียกว่าพระร่วงหลังกาบหมาก ต่อมาได้มีผู้นำพระพิมพ์นี้ไปใช้ทำให้แคล้วคลาดจากภยันตรายในเรื่องปืนทำให้เรียกต่อๆกัน มาว่าพระร่วง หลังรางปืน แต่มีผู้สันทัดอีกกลุ่มหนึ่งกล่าวอ้างว่าเพราะด้านหลังองค์พระที่เป็นรอยกาบหมากนั้นลักษณะคล้ายร่องปืนแก็ปเลยเรียกกันว่า “หลังรางปืน” พระร่วง หลังรางปืน จัดอยู่ในชุดพระยอดขุนพลหนึ่งในห้าอันดับยอดเยี่ยมของพระประเภทเนื้อชิน ซึ่งหาได้ยากยิ่งในกระบวนพระชุดยอดขุนพลทั้งหมด สนนราคาที่เช่าหาจัดว่าสูงที่สุดในประเภทนี้ ส่วนทางด้านพุทธคุณนั้นถือว่าครบเครื่องคือ อำนาจ แคล้วคลาด โภคทรัพย์ เมตตามหานิยม และคงกระพันชาตรี พระร่วง หลังรางปืน นอกจากจะจัดให้เป็นจักรพรรดิแห่งพระเนื้อชินแล้ว ยังเป็นพระที่หายากยิ่ง เพราะฉะนั้นของเทียมเลียนแบบจึงมีมากมายนัก ถ้าหากท่านใดที่มีของแท้อยู่ในมือถือว่าหวงแหนมากที่สุด เพราะถือว่าท่านมีหนึ่งในสองร้อยองค์ของพระทั้งหมด พระร่วง หลังรางปืน นั้นสร้างด้วยวัสดุที่เป็นเนื้อตะกั่วส่วนใหญ่ เนื้อชินมีน้อยมาก แต่ไม่ปรากฏว่าพบเนื้อดินเลย ผิวขององค์พระบางองค์จะสีแดงเข้ม บางองค์จะออกสีลูกหว้า แต่ลักษณะพิเศษจะมีไขมากกว่าพระร่วงพิมพ์อื่นๆ ขนาดองค์จริงสูงประมาณ ๘ ซ.ม. กว้างประมาณ ๒.๕. ซ.ม. พระร่วงยืนหลังรางปืนมีทั้งหมดด้วยกัน ๕ พิมพ์ คือ

๑. พิมพ์ใหญ่ฐานสูง
๒. พิมพ์ใหญ่ฐานเตี้ย
๓. พิมพ์แก้มปะ
๔. พิมพ์หน้าหนุ่ม
๕. พิมพ์เล็ก ในกรุวัดพระศรีรัตนมหาธาตุ นอกจากจะพบพระร่วง หลังรางปืน พิมพ์ร่องลึกแล้ว ยังพบพระร่วงยืนพิมพ์หลังร่องตื้นอีกจำนวนหนึ่ง ด้านหน้าองค์พระจะเหมือนกันทุกประการ ส่วนด้านหลังจะตื้นกว่า เข้าใจว่าจะตั้งใจทำเป็นแบบร่องตื้น หรือไม่ก็เป็นเพราะเนื้อตะกั่วจะแข็งตัวก่อนในการเทพระ เลยเป็นสาเหตุให้เป็นร่องตื้น บางองค์จะสังเกตุเห็นเป็นร่องแต่ตื้นมาก…

วัดบางขุนพรหม

พระสมเด็จ วัดบางขุนพรหม คราบกรุ ตำนานพระเครื่อง

วัดบางขุนพรหม

พระสมเด็จ วัดบางขุนพรหม คราบกรุ

ตำนานพระเครื่อง พระสมเด็จ วัดบางขุนพรหม คราบกรุ

นักสะสมพระในสมัยโบราณ จะมีความชำนาญเรื่อง คราบกรุ เป็นอย่างยิ่ง เพราะสามารถบอกได้ว่าเป็นพระแท้ หรือไม่แท้โดยไม่ต้องดูสิ่งอื่นๆประกอบ

จากมูลเหตุที่ว่าคราบกรุปลอมยากกว่าเนื้อมวลสาร เพราะการเกิดคราบกรุต้องเป็นไปตามปฏิกิริยาของเนื้อมวลสารกับสภาพแห่งธรรมชาติที่แวดล้อม อันผันผ่านตามกาลเวลานั่นเอง

แต่ในยุคปัจจุบัน นอกจากการพิจารณาจากความรู้พื้นฐานในเรื่องคราบกรุแล้ว เรายังมีหลักการทางวิทยาศาสตร์ คือการหยดน้ำยาเคมีเพื่อทดสอบว่าพระสมเด็จมีอายุมากว่า ๑๔๗ ปี…

พิมพ์ปรกโพธิ์

พระสมเด็จวัดระฆัง พิมพ์ปรกโพธิ์ ตำนานพระเครื่อง

พิมพ์ปรกโพธิ์
พระสมเด็จวัดระฆัง พิมพ์ปรกโพธิ์

ตำนานพระเครื่อง พระสมเด็จวัดระฆัง พิมพ์ปรกโพธิ์

ชื่อว่า “พิมพ์ปรกโพธิ์” มาจาก พระพุทธศิลป เป็นองค์พระปางสมาธิใต้ร่มโพธิ์บัลลังก์ โดยตั้งในซุ้มครอบแก้วอันเป็นเครื่องหมายที่การบรรลุสัมมาสัมโพธิญาณของพระพุทธองค์

ศิลป์พุทธรูปใต้ร่มโพธิ์นี้เป็นที่นิยมสำหรับการจำลองการพิมพ์พระเครื่องเรื่อยๆมาตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา โดยเฉพาะอย่างยิ่งได้รับความนิยมกันมากในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น

พระสมเด็จวัดระฆัง พิมพ์ปรกโพธิ์ เป็นพระสมเด็จที่สร้างจากวัดระฆัง แล้วนำมาบรรจุอยู่ในกรุพระเจดีย์ของวัดใหม่อมตรส สภาพขององค์พระสมเด็จจึงมีขี้กรุที่มีเอกลักษณ์ของกรุวัดบางขุนพรหม (วัดใหม่อมตรส) โดยเฉพาะ และมีข้อน่าสังเกต เช่น

ตำหนิศิลปะแม่พิมพ์ของโพธิ์จะปรากฏช่อโพธิ์อยู่ประมาณ ๑๐ – ๒๕ ช่อ ครอบคลุมอยู่ด้านบนและด้านข้างของพระเศียรพระประธาน

สำหรับการพิมพ์ด้านหลังขององค์พระมีเพียงพิมพ์เดียวเท่านั้นคือ “พิมพ์หลังเรียบ”

พุทธศิลปะขององค์พระประธานและฐานทั้ง ๓ ชั้น หนาใหญ่ สง่างาม คล้ายพิมพ์เกศบัวตูม สังเกตได้จากลำพระกรอวบอ้วน พระเพลา(หน้าตัก) หนาใหญ่ ฐานทั้ง ๓ ชั้นหนาและใหญ่กว่าพระสมเด็จพิมพ์อื่นๆ…

ขอบพระสมเด็จ

ขอบพระสมเด็จ องค์ประกอบการพิจารณาพระแท้ ตำนานพระเครื่อง

ขอบพระสมเด็จ

ขอบพระสมเด็จ องค์ประกอบการพิจารณาพระแท้

การแกะพระออกจากแม่พิมพ์ ขอบพระสมเด็จ ใช้วิธีพลิกคว่ำแม่พิมพ์แล้วเคาะให้พระหลุดออกมา พระที่ได้จากการพิมพ์พระจะยังคงมีเนื้อส่วนเกินเป็นปีกโดยรอบ

จากนั้นจึงใช้ไม้ไผ่ (ตอก)ที่เหลาบางๆแทนมีด ตัดขอบพระ ทั้งสี่ด้าน การตัดขอบพระสมเด็จจึงเป็นการกดใบตอก จากด้านหน้าขององค์พระลงไปที่ด้านหลัง ตามแนวกรอบพระทั้งสี่ด้าน

จึงปรากฏร่องรอยของการกดตัดขอบพระทั้งสี่ด้านให้เห็น
แรงกดใบตอกนี้ จะทำให้เนื้อพระด้านหน้าที่อยู่ข้างบน หลวมตัวและอัดแน่นที่ด้านล่าง

เมื่อพระเริ่มคลายความชื้นออกจนแห้งสนิท เนื้อพระจะเกิดการหดตัวทีละน้อย จนเวลานานเกินร้อยปีขึ้นไป การหดตัวของเนื้อพระจะปรากฏเป็นรอยปริแยก ตาม ความยาวที่ส่วนบน(ด้านหน้า)ของด้านข้างพระ…

แม่พิมพ์พระสมเด็จ

แม่พิมพ์พระสมเด็จ อันหลากหลาย ตำนานพระเครื่อง

แม่พิมพ์พระสมเด็จ
แม่พิมพ์พระสมเด็จ อันหลากหลาย ตำนานพระเครื่อง

แม่พิมพ์พระสมเด็จ พระเครื่องของสมเด็จโต พิมพ์สวยงามส่วนมากเป็นพิมพ์ของหลวงวิจารณ์เจียรนัย(ช่างทองหลวง) คุณหลวงสิทธิการ( หัวหน้าช่างสิบหมู่) นาย เจิม / นายจอน วงศ์ช่างหล่อ (คู่แฝด)

และช่างตบแต่งในพระราชวัง อันประกอบไปด้วยช่างสิบหมู่ ช่างบ้านช่างหล่อ ช่างต่อเรืออู่บางขุนพรหมนอก ช่างอ่างทอง และ ช่างอยุธยา แต่ละช่างก็แกะพิมพ์มาถวายท่านโต กันเยอะแยะ

ทุกคนที่แกะพิมพ์ถวายให้นั้น ท่านโตก็ว่า “สวยๆทั้งนั้น เพราะเจ้าของพิมพ์พระทุกพิมพ์มีเจตนาดีจึงเอามาถวายให้”
นี่เป็นคำพูดของท่านโต หลวงปู่โตจะไม่เคยชมผู้ใดแบบเจาะจงว่าแม่พิมพ์สวย

เพราะฉะนั้นคนที่แกะพิมพ์มาถวายก็จะแกะมาถวายท่านโตอยู่เรื่อยๆ และท่านโตก็จะพิมพ์พระทุกแม่พิมพ์ ไม่เคยพิมพ์ซ้ำแม่พิมพ์เก่าให้ออกมาเหมือนกัน

และเมื่อพิมพ์พระเสร็จแล้วก็จะแจกจ่ายให้กับทุกคนที่ไปทำบุญที่วัดเสมอเพราะท่านโตไม่เลือกที่รักมักที่ชัง มีบางคนไปพูดว่าพระพิมพ์นี่สวยพระพิมพ์นั้นไม่สวย ท่านโตมักจะว่าคนที่พูดว่า

“คนที่มีความอยากมากก็มักจะติอย่างนั้นอย่างนี้ ปากจะอยู่ไม่สุข คนที่มีอยากน้อยจะไม่ติผู้อื่น และไม่อยากจะได้อะไรของผู้อื่น คนผู้นี้จะเป็นคนมักน้อย หาความเจริญใส่ตัวได้ง่าย ไปอยู่ที่ใดมักจะมีคนนับหน้าถือตาของคนทั่วไป

คนที่อยากมากอยากได้โน่น อยากได้นี่ คนจำพวกนี้ไปอยู่ที่ไหนมีแต่คนรังเกียจไม่มีใครอยากคบหาเอามาเป็นเพื่อน ถ้าคนเราตัดความอยากลงได้ เรื่องอะไรที่จะเกิดมันก็ไม่เกิด เพราะเราไม่มีความอยาก คนทั่วไปไม่ว่าคนธรรมดา หรือผู้ถือศีลก็ยังมีความโลภและความอยากอยู่”…

พิมพ์เจดีย์

พระสมเด็จวัดระฆัง พิมพ์เจดีย์ ตำนานพระเครื่อง

พิมพ์เจดีย์
พระสมเด็จวัดระฆัง พิมพ์เจดีย์ ตำนานพระเครื่อง

ตำนานพระเครื่อง พระสมเด็จวัดระฆัง พิมพ์เจดีย์

ลักษณะพิมพ์ทรง เป็นพระนั่งใน ระฆังคว่ำ แลเห็นตั้งแต่พระเกศจรดฐานชั้นล่างสุด เรียงเสมอเป็นแนวรูปทรงเจดีย์ ลำองค์พระแลดูหนา ชัดเจน โดดเด่นกว่าทุกพิมพ์…

สี่หูห้าตา

สี่หูห้าตา ครูบาดวงดี

สี่หูห้าตา

สี่หูห้าตา ครูบาดวงดี

สี่หูห้าตา ครูบาดวงดี

รุ่น มหามงคล ๑๐๐ ปี วัดบ้านฟ่อน
แมงสี่หูห้าตา เป็นชื่อสัตว์ประหลาดตัวหนึ่งในตำนาน มีลักษณะเหมือนหมีสีดำตัวอ้วน มีหูสองคู่และตาห้าดวง รับประทานถ่านไฟร้อนเป็นอาหาร และถ่ายมูลเป็นทองคำ
ตามตำนานแมงสี่หูห้าตาฉบับครูบาเจ้าชัยยะวงศาพัฒนาอธิบายว่า จำนวนสี่หูและห้าตานั้นแสดงถึงหลักธรรมทางพุทธศาสนาคือ พรหมวิหาร 4 และศีล 5 ตามลำดับ เป็นการให้คติแก่พุทธศาสนิกให้พึงรักษาและปฏิบัติหลักธรรมดังกล่าว…

พิมพ์เส้นด้าย

พระสมเด็จวัดบางขุนพรหม พิมพ์เส้นด้าย

พิมพ์เส้นด้าย

พระสมเด็จวัดบางขุนพรหม พิมพ์เส้นด้าย

พระสมเด็จวัดบางขุนพรหม พิมพ์เส้นด้าย พิมพ์ใหญ่องค์นี้ เป็นพระที่มีคราบแคลเซียมจับบนผิวขององค์พระทั้งด้านหน้า และด้านหลัง แสดงให้เห็นถึง ความเก่าแก่ ขององค์พระที่ผ่านกาลเวลามากว่า ๑๕๐ ปี

พุทธศิลป์เป็นพิมพ์เส้นด้าย พิมพ์ใหญ่ที่สวยงามมาก องค์พระตั้งตรง มีรายละเอียดที่สมบูรณ์คมชัด แม้กระทั่งกรอบแม่พิมพ์ทั้ง ๔ ด้านจะมีรอยขอบแม่พิมพ์ชัดเจน

พระเศียรเป็นทรงเรียวเล็กรูปไข่ไก่ มีพระเกศยาวจรดซุ้มเรือนแก้ว องค์พระลึกนูนเห็นชัดลงมาถึงเอว แขนทั้งสองข้างเป็นเส้นโค้งที่สมบูรณ์ เส้นหน้าตักเป็นเส้นใหญ่หนานูนเด่นชัดกว่าลายเส้นอื่นๆ

หัวเข่าด้านซ้ายขององค์พระใหญ่ และสูงนูนกว่าด้านขวา อันเป็นเอกลักษณ์ของพิมพ์เส้นด้ายพิมพ์ใหญ่ ฐานทั้งสามเป็นเส้นคมสมบูรณ์ ฐานชั้นล่างเป็นเส้นคู่ที่สมบูรณ์และสวยงาม…

สู่ตำนานพระเครื่อง

สู่ตำนานพระเครื่อง การดูเนื้อหา และมวลสารพระสมเด็จ

ตำนานพระเครื่อง

สู่ตำนานพระเครื่อง การดูเนื้อหา และมวลสารพระสมเด็จ

การดูเนื้อหา และมวลสารพระสมเด็จ สู่ตำนานพระเครื่อง

บางท่านอาจสงสัยคำว่า “มวลสาร” และ “เนื้อหา” ที่ผู้นิยมพระมักมีการกล่าวถึงนั้น หมายความว่าอย่างไร

  1. เนื้อหา คือ เนื้อพื้นที่หลัก ส่วนที่เป็น ผงเนื้อ และพื้นที่พระเครื่ององค์นั้นๆ เช่น ดินสอพอง ปูนเปลือกหอยสุก ปูนเปลือกหอยดิบ เทียนชัย ส่วนประกอบต่างๆเหล่านี้ จะเอามาทำเป็นผงในส่วนที่เป็นพื้นที่ของพระสมเด็จ
  2. มวลสาร คือ สิ่งต่างๆที่ใส่ลงไปในองค์พระ เพื่อเสริมสร้างบารมี และอำนาจพุทธคุณ โดยเอามาตำเป็นชิ้นเล็กละเอียด เช่นผงวิเศษ ๕ ประการ พลอย แผ่นเงินแผ่นทอง พระซุ้มกอ ใบลานเผา ว่านร้อยแปด ตะใคร่เสมา พระธาตุ เป็นต้น
พระสมเด็จวัดระฆัง

พระสมเด็จวัดระฆัง พิมพ์ใหญ่มหาราช

พระสมเด็จวัดระฆัง

พระสมเด็จวัดระฆัง พิมพ์ใหญ่มหาราช

พระสมเด็จวัดระฆัง พิมพ์ใหญ่มหาราช
แม่พิมพ์หลวงวิจารณ์เจียรนัยยุคปลาย เนื้อสีเหลืองทองอร่าม แลเห็นเศษผง ตะไบเงินตะไบทอง ระบายอยู่ทั่วองค์พระ

เนื้อมวลสารครบถ้วนประกอบไปด้วยผงกฤติยาคมเด่นชัด องค์พระสง่า สวยงาม ไหล่ผาย อกสังฆาฎิ เกศทะลุซุ้ม

มึเม็ดเล็กเหลี่ยม สีขาวขุ่นของผงพระสมเด็จที่แตกหัก เม็ดดำกลมของเหล็กไหลไพรดำ กระจายอยู่ทั่ว เนื้อมวลสารแน่นครบถ้วน มีเงาแวววาวจากความฉ่ำของน้ำมันตังอิ๊ว

องค์พระล่ำสัน นูนเด่น เห็นเป็น ๓ มิติ สมบูรณ์ สง่า สวยงามตามเนื้อหามวลสารวัดระฆัง…